WERELDLEED MET EEN VEER IN JE REET

Afgelopen zaterdag zond de Vlaamse zender EEN Schindler’s list (1993) uit, een film die ik al die jaren heb weten te vermijden, uit een vooroordeel dat Hollywood en Holocaust elkaar niet goed verdragen. Oscars, commercie en Auschwitz gaan voor het gevoel niet samen. ‘Wereldleed met een veer in je reet’ noemde Robert Long dat. Hoewel het einde van de film inderdaad Hollywoodse trekken had, moet ik bekennen dat Schindler’s list als geheel indrukwekkend was, met vele moedeloosmakend treurige scènes.

Na afloop moest ik denken aan de actrice Kate Winslet, die een paar maanden terug een Oscar won voor haar hoofdrol in The Reader (2008), na al vijf keer bot te hebben gevangen. Winslet kwam huilend het podium van het Kodak Theatre op gestrompeld. Compleet ontredderd zocht ze in de zaal haar vader, waarna ze alle mensen die ze ooit in haar leven had ontmoet bedankte voor hun onvoorwaardelijke steun.

Dit onaangename staaltje overdrijfspel kwam niet oprecht over, een gevoel dat werd versterkt door het eerste seizoen van de hilarische serie Extra’s (uit 2005). In deze BBC-serie is acteur Ricky Gervais een figurant op filmsets met echte wereldsterren. Zo speelde in een van de afleveringen Kate Winslet een non die zich met een groep onderduikers verschuilt in de gewelven van een kerk, om hen te behoeden voor de treinen naar Auschwitz.

Tussen de bedrijven complimenteert Gervais’ personage Andy Millman de actrice met haar inzet voor de film: ‘Het is echt prijzenswaardig dat je je naam leent om de Holocaust levend te houden.’

Kate Winslets personage Kate Winslet kijkt hem hierop geringschattend aan. ‘O, denk maar niet dat ik het daarvoor doe. Hebben we werkelijk nóg een film over de Holocaust nodig? Hoeveel zijn er al? Oké, we begrijpen het: het was akelig, maar zet je erover heen. Nee, ik doe het omdat een film over de Holocaust gegarandeerd een Oscar oplevert. Schindler’s bloody list. The Pianist. Oscars komen hun reet uit.’

Een even cynische, sarcastische als voorspellende uitspraak, want in de rol die Winslet dit jaar eindelijk een Oscar opleverde speelde ze een analfabete SS-kampbewaakster die driehonderd uit Auschwitz geëvacueerde Jodinnen levend liet verbranden in een dorpskerk. Na de oorlog werd zij door andere kampbewaaksters aangewezen als hoofdschuldige, omdat zij een rapport zou hebben opgesteld. Deze beschuldiging had het personage van Winslet eenvoudig kunnen weerleggen door erop te wijzen dat zij kon schrijven noch lezen, maar deze schande was voor haar groter dan de schande verantwoordelijk te zijn voor een lugubere massamoord.

Uiteindelijk leerde de vrouw lezen in de gevangenis en schonk ze na haar dood – even mijn zakdoek pakken - haar schamele bezittingen aan een Joodse stichting tegen analfabetisme. Kortom, een geheide Hollywoodse prijswinnaar. Wereldleed met een veer in je reet. Pijnlijker had Kate bloody Winslet het niet kunnen demonstreren.