DAN TOCH MAAR

De afgelopen weken zijn we gestenigd met honderden opiniepeilingen, doodgegooid met krantenberichtenwaarin stond hoe onbetrouwbaar deze zijn (slechte methodologie, warrige statistische criteria, weinig respondenten, grove foutmarges, zetelverschuivingen), en gestikt in de politici die ongunstige peilingen minzaam glimlachend afdoen als gewoon een dagkoers. En vandaag dan eindelijk de Moeder Aller Dagkoersen.

Mijn vader zei vroeger dat als hij iets vond, statistisch gezien minimaal 168.000 Nederlanders dit vonden. Ik weet niet of deze gedachte van hem zelf was of dat hij iemand napraatte. ‘Niemand is uniek’, zei mijn vader. ‘Wanneer ik mij erger aan een of andere druktemaker op tv, weet ik dat ten minste 168.000 kijkers zich ergeren aan die kolerelijer.’

Ik denk vaak aan deze uitspraak. Stel dat ik vandaag in het stemhokje, na drie keer op de grond te hebben gestampt, besluit om ‘dan toch maar’ GroenLinks of SP te stemmen, zullen op z’n minst 168.000 kiezers dat ook ‘dan toch maar’ doen?Er is een redelijk betrouwbare manier – betrouwbaarder dan peilingen althans – om te voorspellen welke partij vanavond zal winnen en met hoeveel zetels deze partij in de Tweede Kamer komt. Deze Amerikaanse methode werd bij de vorige verkiezingen in praktijk gebracht door de Volkskrant: de politieke aandelenmarkt (PAM).

Bij peilingen vertellen kiezers aan de peilers wie ze op dat moment zullen stemmen, maar bij een PAM investeren mensen hun eigen geld in wat zij denken dat de uitslag zal zijn. En niet in wat zij hopen – wat een groot verschil is.Nu heeft de Volkskrant dit jaar de PAM om mij onduidelijke redenen geen nieuw leven ingeblazen. Er is wel een alternatieve markt geïntroduceerd op de internetsite Z24, maar die werkt met nepgeld en is besloten. Bij de Volkskrant-PAM was de maximale inleg 100 euro, de succesvolste belegger kreeg aan het eind 1.140 euro bijgeschreven.

Afgelopen zondagmiddag mocht ik voorlezen bij de Open Dag van het Centraal Boekhuis in Culemborg, voor een groep beschaafde, aardige boekverkopers. Ter plekke besloot ik ten behoeve van dit stukje – en in een ruimer verband het ganse Nederlandse volk – de zaal te onderwerpen aan een mini-PAM. Ik vroeg het publiek zich in te denken dat zij allen 100 euro van hun zuurverdiende geld in een pot zouden stoppen, dat zij voor dat bedrag een aandeel zouden kopen in een verkiezingsuitslag, zodat de de winnaars de pot op verkiezingsavond zouden kunnen verdelen.

Een paar boekverkopers waren bereid hun geld in te zetten op de PvdA, omdat ze werkelijk dachten dat Cohen vanavond gaat winnen. Mocht dit inderdaad het geval zijn, zou de winst gigantisch zijn geweest, want de meerderheid van de zaal dacht dat Rutte gaat zegevieren. Vervolgens gingen we bepalen met hoeveel zetels de VVD de winst zal pakken. Het aandeel 32 werd matigjes ingekocht, het aandeel 33 deed het veel beter, 34 scoorde uitstekend, 35 deed het ook goed en daarna werden de hoeveelheden gekochte aandelen steeds minder.

Conclusie. Volgens mijn geïmproviseerde PAM zal Rutte vandaag de verkiezingen winnen met 34 zetels.

Tenminste, als niet velen alsnog besluiten om ‘dan toch maar’ strategisch op de PvdA te stemmen, die vervolgens met 35 net één zetel groter wordt. Ik ben er nog niet uit of ik dat ook zal doen, en minimaal 168.000 kiezers met mij. Omgerekend toch 2,5 zetel.