ONDEMOCRATISCH

Column in de Volkskrant van vanmorgen

Een excuus aan het adres van de Socialistische Partij! Anderhalve week geleden bezocht ik het partijcongres van GroenLinks, waar ik mij verbaasde over de oeverloze stroom in stemming gebrachte pietlul-amendementen. Ik zat naast een journaliste van de Volkskrant, die vertelde dat dit bij de SP beter was georganiseerd, omdat daar taalfouten en onzinnigheden er bij de afdelingen al waren uitgefilterd. In mijn column schreef ik - de journaliste citerend - dat er bij de SP maar ‘een stuk of 6 amendementen’ werden ingediend. Deze goedbedoelde opmerking wekte de irritatie van vele SP’ers, die mij verweten dat ik leed aan Halsemanie en dat ik hun partij ondemocratisch zou vinden. Kamerlid Ronald van Raak (de man die volgens sommigen vanwege zijn intellectuele brilletje geen partijleider van de SP kon worden) schreef onder de titel ‘Democratie volgens Giphart’ een venijnig stukje, waarin hij zei dat hij mij afgelopen zaterdag helaas niet had gezien op het congres. Hier had ik met eigen ogen kunnen zien hoe open de partij functioneert.
Nu heb ik het congres op Politiek24 weldegelijk gevolgd, en ik moet toegegeven: ik neem ruiterlijk terug wat ik zei over die 6 amendementen. Het voelde als 60.000. Mijn hemel, wat is die SP open en democratisch, je zou bijna denken dat ze iets te compenseren hebben.

Zoals Belgen vanwege hun taalachterstand ieder jaar weer hun uiterste best doen te winnen met het Nationaal Dictee, zo willen SP’ers laten zien dat ze de revolutionaire demonen uit het verleden al lang hebben afgezworen. Ik snap deze gevoeligheid, want - voor wie het is vergeten of nooit heeft geweten - de partij is ooit begonnen als een radicale communistische splintergroep, die werd gefinancierd door China en waar intellectuelen (‘hoofdarbeiders’) met de nek werden aangekeken.

Schrijver en voormalig SP-kaderlid Koos van Zomeren vertelde ooit dat de spanningen en  machtsverhoudingen binnen verschillende facties van de SP eens zo opliepen dat er door sommige leden serieus en democratisch werd gediscussieerd over de aanschaf van pistolen om de conflicten te slechten.

De oprichter en jarenlange partijleider van ‘de Rode Jehova’s’, zoals SP-ers werden genoemd, was de illustere Rotterdammer Daan Monjé (1925-1986). Deze maoïstische pijpfitter richtte in de jaren zestig in overleg met de Chinese ambassade in Den Haag een tegenwicht op voor de door de Sovjet-Unie gesteunde CPN. Basisprincipe van de partij was de zogenoemde ‘massalijn’: het was de taak van een kleine revolutionaire voorhoede om de onsamenhangende ideeën van het volk in goede banen te leiden.

Monjé was een dictatoriale organisator, die zijn partij met soms bijna stalinistische methodes in zijn greep hield (men leze Van Zomerens De Witte Prins en Een jaar in scherven). Monjé’s geheime dollars uit China, omgerekend zo’n 180.000 euro, bewaarde hij volgens de overlevering in het vriesvak van zijn koelkast. Met dit geld kocht de SP in 1976 een drukpers en ook zou het SP-hoofdbureau in Rotterdam ermee zijn bekostigd.

Wie overigens op de landelijkse site van de SP de naam Daan Monjé intypt krijgt vreemd genoeg geen zoekresultaten. De partij is gezuiverd (’gedemaoiseerd’) en de voormalige roerganger is - geheel in lijn met communistische gewoontes - geretoucheerd uit de partijgeschiedenis. Ik wil best aannemen dat de SP de huidige Nationaal Kampioen Democratische Besluistvorming is, maar ze motten niet doen alsof ze het hebben uitgevonden.

UPDATE

Deze meneer wees me erop dat Monjé gespeld met een é wel degelijk 4 vindplaatsen geeft. In de geschiedenis van de partij komt de naam Monjé niet voor.